|
|
 |
|
|
|
|
|
به یاد استاد جواد معروفی
|
|
07-12-2011, 11:27 PM
ارسال: #1
|
|||
|
|||
|
به یاد استاد جواد معروفی
• جواد معروفی
فرزند استاد موسی معروفی متولد : ۱۲۹۱ - تهران وفات : ١٦/٩/١٣٧٠ آخرین مصاحبه استاد جواد معروفی ![[تصویر: IMAGE634273389947316250.jpg]](http://www.dayna.ir/Images/News/Smal_Pic/15-9-1389/IMAGE634273389947316250.jpg) » نواختن ساز را در چه سنی شروع کردین؟ بعداز اتمام تحصیلات ابتدایی، موسیقی را نزد کلنل وزیری آغاز کردم. ساز من در ابتدا تار بود ولی بعدا به پیانو علاقه مند شدم و به آن رو آوردم. بعد از مدتی که نزد آقای کلنل کار کردم خواستم بیشتر روی موسیقی کلاسیک اروپایی کار کنم و نزد خانم خالاتیان رفتم. بعدا که سرود وارد موسیقی مدارس شد، بنده سالها در مدارس تدریس موسیقی می کردم. » چه سالی؟ سال 1311. » در چه سنی تار را کنار گذاشتید و به پیانو پرداختید؟ ده، دوازده سال بیشتر نداشتم. مدتها پیش خانم خالاتیان رفتم. پیش استادم کلنل وزیری هم کار کردم. ایشان هم موسیقی کلاسیک تدریس می کرد، ولی چون خانم خالاتیان از نظر کار موسیقی کلاسیک دیپلم کنسرواتوار برلین و پاریس بود این بود که من پیش ایشان کار کردم و تمام قطعات موسیقی کلاسیک اروپایی از قبیل کارهای موتزارت، بتهوون، شوبرت را زدم و بعدا تمام نوکتورنها و پرلودهای شوپن را نزد ایشان کار کردم، حتا اتودهای مفصل را. » ایشان خصوصی تدریس می کرد یا در هنرستان؟ خانم خالاتیان در هنرستان تدریس می کرد. » همان هنرستانی که وزیری درست کرده بود؟ نه، هنرستانی که در قدیم معروف بود به مدرسه موسیقی ملی. » مدیر آن کی بود؟ سالار معزز. در مدرسه دارالفنون در چند اتاق موسیقی تدریس می کردند، بیشتر هم موسیقی نظام بود. بعداً این مدرسه موسیقی را به آقای کلنل دادند و ایشان در سال 1307 رئیس مدرسه عالی موسیقی شدند. » شما نزد خانم خالاتیان بیشتر تئوری آموختین؟ اوایل نزد ایشان پیانو آموختم. پیانوی او خوب بود. » عکسی از شما در کتاب " سرگزشت موسیقی ایران" نوشته روح الله خالقی هست که پیانو می زنید. بله، بعدها در هنرستان تئوری موسیقی و سلفژ (Solfege) درس دادم. از بدو تاسیس رادیو در سال 1319 در آنجا هم مشغول شدم. در آن موقع سنی نداشتم ولی هم نوازنده پیانو بودم و هم رهبر ارکستر شماره یک. سال اولی که رادیو تاسیس شد، در اولین ارکستر رادیو این نوازنده ها بودند : صبا ، حبیب سماعی ، حسین تهرانی ، مرتضی نی داوود و خود من. بعدها که برنامه گلها تاسیس شد من رهبر ارکستر آن شدم و نوازنده پیانو و سولیست هم بودم. برای ارکستر گلها هم قطعاتی تنظیم می کردم. بعد از این که علینقی وزیری هنرستان موسیقی را ترک کرد وضع تدریس موسیقی چه شد؟ آیا دولتی بود؟ بله جنبه دولتی داشت. بعد از این که آقای کلنل هنرستان را ترک کردند، ریاست هنرستان را آقای غلامحسین مین باشیان که سرهنگ ارتش بود به عهده گرفت. بعداً در سال 1321 که مدرسه عالی موسیقی توسعه یافت و جزو اداره موسیقی کشور شد ، این اداره را به آقای وزیری دادند. سالهایی که ایشان ریاست داشتند، موسیقی ایرانی هم تدریس می شد. » از چه سالی دو هنرستان پیدا کردیم، هنرستان عالی موسیقی و هنرستان موسیقی ملی؟ تقریباً در سال 1324 . من در آنجا هم پیانو هم سلفژ و هم دیکته موسیقی تدریس می کردم. » با روح الله خالقی هم کار می کردید؟ در مدرسه عالی موسیقی وزیری با خالقی همکلاس شدم. دوره های کلاس آقای وزیری را با هم دیدیم و سبکمان در آهنگسازی یکی بود. بعدها خالقی هنرستان موسیقی ملی را تاسیس کرد و برای موسیقی ایرانی خیلی زحمت کشید. من هم در این هنرستان تدریس می کردم. شما در ایران از معدود کسانی هستید که برای شاگردانتان قعاتی تالیف کردید که معروفترین آن خوابهای طلایی است . سال چاپ آن دقیقاً یادم نیست. الان شاگردهای من از این کتابها استفاده می کنند. متدی هم برای ردیف موسیقی ایرانی روی پیانو نوشته ام که امیدوارم بزودی چاپ شود . » مبنای این ردیف ، ردیف پدرتان موسی معروفی است؟ بله اصل این ردیف متعلق به آقا حسینقلی، میرزا عبدلله و درویش خان است. یکی از اصول موسیقی ما بدیهه نوازی است. شما از کی به شاگرد اجازه می دهید بدیهه نوازی کند؟ موسیقی ایرانی را وقتی به شاگرد درس می دهیم که دست روان داشته باشد و موسیقی کلاسیک را زده باشد. چون موسیقی کلاسیک دست را روان می کند و نت خوانی را قوی می کند. بعداً موسیقی ایرانی به او درس می دهیم، چون موسیقی ایرانی تکنیک مفصلی دارد. » کدامیک از شاگردان شما که زیاد هم بوده اند سبک شما را بهتر اجرا می کنند؟ سبک من را انوشیروان روحانی ، اردشیر روحانی ، افلیا پرتو ، مهین زرین پنجه و ساسان محبی خوب می نوازند. آنها شاگردان خوب من بودهاند. » معلمان زیادی موسیقی را از راه گوش به شاگرد می آموخته اند. شما با این روش موافقید؟ نه. بدون نت اصلاْ نمی شود. شاگرد باید مدتها موسیقی کلاسیک زده باشد تا دستش راه بیفتد و بعد موسیقی ایرانی بنوازد |
|||
|
|
07-12-2011, 11:28 PM
ارسال: #2
|
|||
|
|||
|
RE: به یاد استاد جواد معروفی
به یاد استاد جواد معروفی
۱۶ آذر ماه امسال هجدهمین سالگرد پرواز استاد جواد معروفی، بزرگ مرد عرصه پیانو و موسیقی ایرانی است. ایشان فرزند شادروان استاد موسی خان معروفی شاگرد برجسته درویش خان هستند که نقش ایشان در گرد آوری ردیف موسیقی ایران به عنوان میراث بزرگ فرهنگی ما ایرانیان بر همگان آشکار است. استاد معروفی از شاگردان شخصیت اسطورهای موسیقی ایران زمین کلنل علی نقی خان وزیری بودند و یادگیری پیانو را نزد خانم تاتیانا خاراتیان شروع کردند و همواره نظر به سبک بزرگانی چون مشیر همایون خان شهردار و مرتضی خان محجوبی داشتند هر چند که خود صاحب سبکی ویژه خویش بودند. در کارنامهٔ این هنرمند بزرگ سرپرستی موسیقی رادیو ایران در سال ۱۳۳۲، عضویت در شورای عالی موسیقی و رهبری ارکستر جاودانهٔ گلها را میتوان یافت. ثمره سالها تدریس ایشان در دانشگاه تهران و هنرستان موسیقی پرورش شاگردان برجستهای همچون انوشیروان روحانی، اردشیر روحانی، اقلیا پرتو، مهین زرین پنجه و ساسان محبی، تنظیم و باز سازی بسیاری از آثار قدیمی و خلق لطیفترین نمونههای موسیقی ایرانی بوده است |
|||
|
|
|
07-12-2011, 11:34 PM
ارسال: #3
|
|||
|
|||
|
RE: به یاد استاد جواد معروفی
سالهاست که از درگذشت استادی بی مانند چون جواد معروفی میگذرد، کسی که به روایتی گفته اند ساز پیانو را ایرانی کرد و نغمات اش پس از سالها هنوز در ذهن و جان علاقه مندان مانده است.
گروه فرهنگ و هنر دی نا - علی جزایری شانزدهم آذر ماه سال 72 تلخ ترین خاطره جامعه موسیقی ایران رقم خورد، روز غم انگیز فقدان خالق رویاهای ناب موسیقی... خوابهای طلایی اش را نمی توان از خاطره ها پاک کرد. آهنگهایی با صدای دلنواز پیانو که برای روح و جان آدمی پر پروازی می شود به سوی رویاهای ناب... خواب های طلایی اش یادگارعشاقی بود که در سردترین روزهای زمستان، با نوازش طنین آن، گرما را تا اعماق وجودشان لمس کردند. ای کاش بازهم می شد او را رودروی ساز خود در حال نواختن خوابهای طلایی دید. ابرهای خزانی در دل شکسته "آذر"، طوفانی از غم و اندوه به پا کرده بود. چه دلهای شکسته ای که هفده سال پیش در بامداد سه شنبه شانزدهم آذرماه 72، راز غروب بر چهره شان نقش بست. غروب استاد جواد معروفی با یادگاریهایی ماندگار،غروبی طلایی به سوی پروردگار... وچه خوش گفت زنده یاد "فریدون مشیری" در غم فقدان خالق خوابهای طلایی: دیگر به روی بال زرافشان نغمه ها آن آبشار نور و نوازش رنگین کمان آهنگ پروازهای رنگ ما را به آن بهشت خدائی نمی برد. آن پنجه طلائی سحر آفرین، دریغ در این شب بلند ما را به خواب های طلائی نمی برد. بیداری است اینک و ، افسوس خاموشی است و بهت وین کوله بار حیرت و اندوه بر روی شانه هامان آوار، همچو کوه. در جلگه غروب در باغ بی حصار افق، خورشید، آئینه ای غبار گرفته ست. آئینه نیست، نه این طشت سرخ سرخ در دیدگان ما سوزنده تر زآهن تفته است! لختی دگر، هیاهوی زاغان گوید که نور و گرمی گوید که روشنائی رفته ست! ما مانده ایم و این شب ظلمانی بلند مائیم و این سکوت این بغض سهمناک، و آن پنجه طلائی چالاک در ژرفنای خاک!! استاد جواد معروفی در سال ۱۲۹۱ در تهران چشم بر جهان گشود. مادرش عـذرا و پدرش موسی معروفی، از شاگردان برگزیده درویش خان و از موسیقی دانان بزرگ دوره خود بود. پنج سال داشت که خواهـرش -نرگس- به دنیا آمد. چند سال بعد در هـمان دوره کودکی مادرش را از دست داد و در خانواده پدری بزرگ شد. در ۱۸ سالگی با شـمس الزمان ازدواج کرد. حاصل این ازدواج چهـار فرزند بود: منوچهر، شکوه الزمان (گـیتی)، ژیلا و فـرهاد. استاد جواد معروفی مردی فروتن، خوش مشرب و صمیمی بود. او درطول عمر پربار هنری خود سعی وافری در آشتی دادن موسیقی سنتی و غربی داشت. وی در بامداد روز سه شنبه، شانزدهـم آذر ماه ۱۳۷۲در تهران چشم از جهان فروبست. آموزش موسیقی را نزد پدر آغاز کرد؛ تار مینواخت و با نواختن ویولن نیز آشنا شد. بعد از دوره ابتدایی، در ۱۴ سالگی و در دورهای که کلنل وزیری مدیر هنرستان ملی موسیقی بود، به تحصیل در آن جا مشغول شد. وی در خاطراتش می گوید: "ده، دوازده سال بیشتر نداشتم. مدتها پیش خانم خالاتیان رفتم. پیش استادم کلنل وزیری هم کار کردم. ایشان هم موسیقی کلاسیک تدریس می کرد، ولی چون خانم خالاتیان از نظر کار موسیقی کلاسیک دیپلم کنسرواتوار برلین و پاریس بود این بود که من پیش ایشان کار کردم و تمام قطعات موسیقی کلاسیک اروپایی از قبیل کارهای موتزارت، بتهوون، شوبرت را زدم و بعدا تمام نوکتورنها و پرلودهای شوپن را نزد ایشان کار کردم، حتا اتودهای مفصل را." اینگونه شد که معروفی به پیانو روی آورد و نزد خانم تاتیانا خاراطیان به یادگیری تکنیک نوازندگی پیانو کلاسیک مشغول شد. اتودها و پرلودهای شوپن، سوناتهای موتسارت، بتهوون، شوبرت و فوگهای باخ را با مهارت مینواخت. در کنار موسیقی کلاسیک، موسیقی ایرانی را هـم ادامه داد و تحصیلات موسیقی را نزد علینقی وزیری کامل کرد. در ۲۱ سالگی، در ۱۳۱۲، به دلیل استعداد شگرفش در موسیقی به استخدام وزارت فرهنگ وقت در آمد و معلم موسیقی مدارس تهران شد و به آموزش سلفژ و دیکته موسیقی در هـنرستان پرداخت. از ۱۳۱۹، هـمزمان با افتتاح رادیو به این موسسه پیوست و سالها تک نواز پیانو بود. از ۱۳۳۲ به سرپرستی موسیقی رادیو منصوب شد و هـمزمان با آن به عضویت شورای عالی موسیقی در آمد. معروفی هـمچنین رهـبر ارکستر شماره یک و رهـبر ارکستر گلها بود. او تنظیم کننده آهنگهای علی اکبر شیدا، عارف قزوینی، رکن الدین مختاری و درویش خان و بسیاری دیگر از آهـنگسازان معروف ایرانی بوده است. وی در خاطراتش میگوید: "از بدو تأسیس رادیو در سال ۱۳۱۹ در آنجا هـم مشغول شدم. در آن موقع سنی نداشتم ولی هـم نوازنده پیانو بودم و هـم رهـبر ارکستر شماره یک. سال اولی که رادیو تأسیس شد، در اولین ارکستر رادیو این نوازندهها بودند: ابوالحسن صبا، حبیب سماعی، حسین تهرانی، مرتضی نیداوود و خود من. بعدها که برنامه گلها تأسیس شد من رهـبر ارکستر آن شدم و نوازنده پیانو و سولیست هـم بودم.برای ارکستر گلها هـم قطعاتی تنظیم میکردم." او در نواختن پیانو برای موسیقی ایرانی، از روش مشیر هـمایون شهردار بیشتر از مرتضی محجوبی اقتباس میکرد؛ اما شیوهای ویژه و یکتا داشت که تکنیک در آن آشکار بود. معروفی بیش از چهل سال در زمینه آهـنگسازی فعالیت کرد. معروفی و پدرش، از نخستین کسانی محسوب میشوند که قطعاتی در دامنه موسیقی ایرانی برای پیانو ساخته و تنظیم کردهاند. اولین قطعه جواد معروفی، ترانههای خیام، بر اساس رباعیات خیام بود که در ۱۳۱۵ اجرا شد. از جمله خدمات فرهـنگی و آموزشی جواد معروفی، میتوان به سالهای تدریسش در دانشگاه تهران اشاره کرد. در آن زمان روش ساخت آهـنگ و فرمهای اصیل موسیقی را تدریس میکرد. استاد در سالهای عمرش در دانشگاه تهران و هـنرستان موسیقی شاگردان بسیاری تربیت کرد که از هـنرمندان بنام کشور هستند. اردشیر روحانی، افلیا پرتو، انوشیروان روحانی، پرویز اتابیگ (اتابکی)، مهین زرین پنجه و ساسان محبی. معروفی در آخرین مصاحبه خود با مجله زمان در سال1372، در مورد برترین شاگردان خود میگوید: "سبک من را انوشیروان روحانی، اردشیر روحانی، افلیا پرتو، مهین زرین پنجه و ساسان محبی خوب مینوازند. آنها شاگردان خوبم بودهاند. آنها، هم موسیقی ایرانی را میدانند و هـم موسیقی غربی را. موسیقی ایرانی را وقتی به شاگرد درس میدهـیم که دست روان داشته باشد و موسیقی کلاسیک را زده باشد. چون موسیقی کلاسیک دست را روان و نت خوانی را قوی میکند. بعدا موسیقی ایرانی به او درس میدهـیم، چون موسیقی ایرانی تکنیک مفصلی دارد." آثار انتشار یافته استاد جواد معروفی : • ترانه های خیام ـ آهنگ اول تا پنجـم • آلـبـوم آهـنـگـهـای جـواد مـعـروفـــی ـ خـوابـهـای طـلائـی ـ فـانـتـزی ژیلا ـ رومی ـ کـوکـو ـ ساری گـلـین ـ پـیـش درآمـد اصـفـهـان ( ساخـتـه : رضـا مـحـجـوبـی ، تـنظـیـم : جـواد مـعـروفـی ) ـ پـرلـود شـمـاره پـنـج • گزیده آثار استاد جواد معروفی برای پیانو ( قـطـعـات ساخـتـه و تـنظـیـم شـده ایـرانـی بـرای پـیـانـو ) ـ راسـت پـنـجـگـاه ـ چـهـارگـاه ـ پـرلـود شـمـاره پـنـج ـ پـرلـود شـمـاره شش ـ راپـسـودی در مـاهـور ـ مـاهـور ـ هـمـایـون ـ رنگ چـهـارگـاه ـ رنگ هـمـایـون ـ رنگ مـاهـور ـ فـانـتـزی شـماره دو ـ راپـسودی اصـفـهـان ـ رنگ اصـفـهـان ( ساخـتـه : درویـش خـان، تـنظـیـم : جـواد مـعـروفـی ) ـ پـیـش درآمـد چـهـارگـاه ( ساخـتـه : رکـن الـدیـن مـخـتـاری، تـنظـیـم : جـواد مـعـروفـی ) ـ چـهـار مـضـراب چـهـارگـاه ـ کـرشـمه چـهـارگـاه ـ ضـربـی چـهـارگـاه ـ غـمـگـیـن ( ساخـتـه : عـلـیـنـقـی وزیـری ، تـنظـیـم : جـواد مـعـروفـی ) ـ مـرغـک ( ساخـتـه : عـلـیـنـقـی وزیـری ، تـنظـیـم : جـواد مـعـروفـی ) ـ دو بـل بـل ( ساخـتـه : عـلـیـنـقـی وزیـری ، تـنظـیـم : جـواد مـعـروفـی ) ـ پـرلـود و اتـود شـمـاره دو • ردیـف مـوسـیـقـی ایـران بـرای پـیـانـو ـ شـور ـ دشـتـی ـ ابـوعـطا ـ افـشـاری ـ بـیات تـرک ـ چـهـارگـاه ـ هـمـایـون ـ بـیـات اصـفـهـان ـ نـوا ـ سـه گـاه ـ مـاهـور ـ راسـت پـنـجـگـاه • آلـبـوم هـای صـوتـی ـ انـتظـار ـ بـهـار گـلـهـا ـ پـرسـتـوهـا ـ جـان عـشـاق ـ چـه شـورهـا ـ خـزان ، روزگـار مـن ـ خـوابـهـای طـلائـی ـ خـوابـهـای طـلائی دو ـ دل شکـسـتـه ـ راز غـروب ـ راز گـلـهـا ـ رومـانـس یک تا هـشـت ـ رومـینا ، طبـیعـت ـ سـده یک و دو ـ شبنـم صـبحگـاهـی ـ شـفـق ـ شـکـوفـه ها ـ طـلـوع ـ عـاشـورا ، راز خـلقـت ، فـراق ـ کـاروان عـشـق ـ نـغـمـه آبـشـار و صـدهـا اثـر جـاویـدان در بـرنـامـه هـای گـلـها |
|||
|
|
|
|
کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان